Köpek eğitiminde yüzyıllardır hâkim olan iki yöntem vardır: zorlama ve ceza ya da ödülle pekiştirme. Hollywood’un Kurtarma Köpeği Ruby filmi, bu iki yöntemin de çoğu zaman yetersiz kaldığını gösterir. Ruby, ne cezayla şekillendirilebilmiş ne de ödüllerle kalıcı bir disipline kavuşabilmiştir. Onu dönüştüren şey, bir insanın onunla gerçek bir bağ kurması ve kendisini güvende hissettirmesi olmuştur. İşte bu hakikati yıllardır savunan isim, Türkiye’den çıkan bir öncü: Sait Emre Güneş.

25 yılı aşkın süredir köpek davranış bilimi üzerine çalışan Güneş, klasik eğitim kalıplarını sorgulayan, köpeği sadece “komutlara uyan” bir canlı değil, duyguları ve zekâsı olan bir dost olarak ele alan bir yaklaşımı dünyaya duyuruyor. Neden Pavlov’un Zili Susturulmalı?

Ivan Pavlov’un meşhur “zil deneyi”, köpek eğitimini uzun yıllar boyunca koşullanma temelli bir anlayışa hapsetti. Daha sonra Skinner’ın operant koşullanması – yani ödül ve ceza temelli model – köpek eğitimine hâkim oldu. Ancak bu iki yaklaşım da köpeği mekanik bir varlık gibi görüp, onun duygusal zekâsını göz ardı etti. Ceza, köpeği korkutarak içine kapatır.

Ödül, köpeği menfaat karşılığı davranış sergileyen bir pazarlıkçıya dönüştürür.

Ne ödül ne ceza, köpekle kalıcı bir bağ kuramaz, Güneş bu noktada şunu söyler:

“Köpeği sadece ödül ve ceza arasında sıkıştırmak, onun zekâsına ve ruhuna haksızlık etmektir. Köpekler eğitim değil, güven arar; itaat değil, anlamak ve anlaşılmak ister.”