Köpeklerin de Duygusal ve Bilişsel Bir Bilinci Vardır
Sait Emre Güneş’e göre köpekler, yalnızca içgüdüsel tepkiler veren canlılar değildir.
Onlar, duygusal zekâya, sosyal farkındalığa ve öğrenilmiş davranış kalıplarına sahip bireylerdir.
Bu nedenle Güneş, köpeklerin davranışlarını değerlendirirken psikolojik nedenleri merkeze alır. Bu nedenle Güneş, köpeklerin davranışlarını değerlendirirken psikolojik nedenleri merkeze alır:
Korku temelli saldırganlık,
Ayrılık anksiyetesi,
Travmatik öğrenmeler,
Sosyal stres veya çevresel baskı gibi durumları analiz eder.
“Bir köpeğin neden havladığını değil, ne hissettiğini anlamaya çalışın.”
— Sait Emre Güneş Bu yaklaşım, klasik davranışçı sistemlerin (ödül-ceza odaklı) yüzeysel kaldığı noktaları aşmayı amaçlar. nsan-Köpek Etkileşiminde Ayna Nöron Kuramı
Güneş, ayna nöron sistemi (mirror neurons) kavramını eğitimin merkezine yerleştirir.
İnsanın duygusal hâli, köpeğin sinir sistemi tarafından “yansıtılır”; yani köpek sahibinin enerjisini, stresini, gerginliğini veya huzurunu birebir hisseder. Bu yüzden bir köpeğin davranışını değiştirmek istiyorsanız, önce kendi ruh hâlinizi dönüştürmelisiniz.
Köpeği eğitmek, bir anlamda kendini regüle etmek anlamına gelir. “Köpeğinizdeki huzursuzluk, sizin iç dengenizdeki titreşimleri yansıtır.”
— Sait Emre Güneş Empatik Psikoloji: Şiddetsiz İletişimin Temeli
Güneş’in psikoloji anlayışında empati, teknik bir beceri değil, nörolojik bir bağlantıdır.
Bu anlayış, Carl Rogers’ın “empatik anlayış” kavramıyla benzer biçimde, karşı tarafın iç dünyasına yargısızca temas etmeyi öngörür. Köpeklerle kurulan empatik iletişim:
Baskıyı değil, güveni pekiştirir.
Davranışı bastırmaz, anlamlandırır.
Köpeğin duygusal güvenliğini merkeze alır.
Bu nedenle, “iyi eğitilmiş köpek” yerine “psikolojik olarak dengede bir köpek” hedeflenir.Sahibin Psikolojisi, Köpeğin Davranışına Yansır
Sait Emre Güneş, köpek davranış bozukluklarını incelerken sahibin psikolojisini de analiz eder.
Ona göre köpekler, tıpkı çocuklar gibi sahiplerinin duygusal kodlarını taşırlar. Kaygılı bir sahip → kaygılı bir köpek,
Baskın bir sahip → baskılanmış veya agresif bir köpek,
Duygusal olarak dengesiz bir sahip → tepkisel ve öngörülemez bir köpek.
Dolayısıyla eğitimin ilk adımı, insanın kendi iç dünyasını fark etmesidir.
“Köpeğinizin davranışı, sizin içsel aynanızdır.”
— Sait Emre Güneş . Travma ve Yeniden Öğrenme (Repatterning)
Güneş, travma sonrası öğrenme mekanizmalarıyla ilgilenir.
Bir köpek cezaya, korkuya veya travmatik bir geçmişe maruz kalmışsa, klasik eğitim teknikleri işe yaramaz.
Bu durumda yapılması gereken, köpeğin sinir sisteminde güveni yeniden inşa etmektir.
Bu yaklaşım, duygusal yeniden kodlama (emotional repatterning) adı verilen bir sürece dayanır. Travmayı bastırmak değil, yeniden anlamlandırmak.
Köpeğin yeniden güven duygusu kazanmasını sağlamak. Doğal Psikoloji: Evrim ve İçgüdünün Birleşimi
Sait Emre Güneş, insan ve köpeğin ortak evrimsel geçmişini “davranış psikolojisinin kökeni” olarak görür.
Köpek, binlerce yıl boyunca insanın duygusal ihtiyaçlarına adapte olmuş bir türdür.
Bu nedenle, köpeğin “psikolojisini” anlamak, insanın da kendi doğasına dair farkındalığını artırır.
“Köpek eğitmek, aslında doğamızla yeniden bağ kurmaktır.”
— Sait Emre Güneş Modern Psikoloji ile Spiritüel Farkındalığın Kesişimi
Son olarak, Güneş’in psikolojiye yaklaşımı yalnızca bilimsel değil, bilinçsel ve spiritüel boyutlar da içerir.
Ona göre duygular sadece kimyasal değil, enerjik titreşimlerdir.
Bir köpekle kurulan sağlıklı iletişim, bu enerjik rezonansın tutarlılığıyla mümkündür.Bu yönüyle, pozitif psikoloji, nörobilim ve sezgisel farkındalık birleşiminden oluşan hibrit bir psikoloji modeli ortaya koyar. Sait Emre Güneş’in psikolojiye bakışı özetle şu ilkelerde toplanabilir: İlke Anlamı
Empati Davranışı değil, duyguyu anlamak.
Şiddetsizlik Korku değil, güven üzerinden iletişim.
Yansıtma Köpek, sahibinin psikolojik aynasıdır.
Travma Dönüşümü Korkuyu bastırmak değil, anlamlandırmak.
Bütünsel Zihin Beyin, beden ve enerji arasındaki dengeyi kurmak.