GÖREV BİLİNCİ OLUŞTURMA PROTOKOLÜ
GÖREV BİLİNCİ OLUŞTURMA PROTOKOLÜ
(Sait Emre Güneş Modeli)
Amaç
Köpeğin gün içerisindeki enerjisini rastgele heyecana değil,
anlamlı, sınırlandırılmış ve tamamlanabilir görevlere yönlendirmek.
Amaç itaat değil;
rol bilinci ve sinir sistemi dengesi kazandırmaktır. 1. İlke: Görev Enerjiyi Yönlendirir
Köpeğe görev vermek:
Onu yormak değildir
Onu meşgul etmek değildir
Onu oyalamak değildir
Görev:
Başlangıcı olan
Süreci olan
Bitişi olan
bir yapıdır. Görev tamamlandığında köpek:
Dopamin dengeli salgılar
Tatmin hisseder
Gevşer. 2. Günlük Görev Türleri
A. Bekleme Görevi (En Temel Görev)
Kapı önünde bekleme
Mama konmadan önce sakin durma
Misafir geldiğinde belirlenen noktada kalma
Bu görev:
Fren mekanizmasını güçlendirir
Uyarım eşiğini yükseltir
Liderliğe güven üretir. B. Takip Ama Kontrolsüz Değil
Köpek sahibini takip edebilir.
Ama:
Komutla başlar
Komutla biter
7/24 kontrolsüz takip görev değildir,
kaygıdır.
Görevli takip:
“Şimdi benimle gel.”
“Şimdi yerinde kal.”
şeklinde sınırlandırılır. C. Alan Sorumluluğu (Kontrollü Koruma)
Bahçede yaşayan köpeğe:
“Havla” değil
“Havla ve dur” öğretilir.
Koruma görevi:
Sürekli tetikte olmak değildir
Uyarı verip geri çekilmeyi bilmektir
Bu, koruma takıntısını engeller. D. Arama ve Bulma Görevleri
Koku çalışması
Belirli eşyayı bulma
Yönlendirme ile hareket
Bu görevler:
Dopamini sağlıklı üretir
Adrenalin yerine odaklanma sağlar. 3. Görev Döngüsü (Çok Önemli)
Her görev şu 4 aşamayı içermelidir:
Net Başlangıç
Sakin Süreç
Tamamlanma
Sakin Takdir
Takdir:
Aşırı heyecan değil
Net ve sakin onaydır. 4. Görev Bilinci Oluştuğunu Nasıl Anlarız?
Köpek daha az kontrol eder
Daha az obsesif takip eder
Bekleme süresi uzar
Heyecan daha çabuk düşer
Görevsiz köpek uyarım arar.
Görevli köpek denge arar. YÜKSEK UYARIM KÖPEKLERDE REGÜLASYON PLANI
Amaç
Adrenalin ve dopamin bağımlılığı gelişmiş,
sürekli heyecan arayan köpeği:
Yüksek uyarım → Düşük uyarım
Kaos → Denge
çizgisine taşımak. 1. Oyun Detoksu (İlk 14 Gün)
Top fırlatma minimuma indirilir hatta bilinç oluşana kadar unutturulur.
Kovalamaca oyunları kaldırılır
Aşırı heyecanlı etkileşim kesilir
Amaç:
Adrenalin piklerini azaltmak. 2. Yavaşlatılmış Yürüyüş Protokolü
Yürüyüş:
Hızlı enerji boşaltma değil
Kontrollü tempo çalışmasıdır
Kural:
Köpek sahibini geçmez
Sık dur-kalk yapılır
Yavaşlama öğretilir
Bu:
Tansiyonu düşürür
Parasempatik sistemi aktive eder. 3. Zorunlu Sakinlik Alanı
Köpeğe bir “regülasyon noktası” belirlenir:
Yatak
Minder
Belirli bir alan
Bu alan:
Ceza yeri değildir
Sakinleşme alanıdır
Köpek orada:
Yatar
Bekler
Sakinliği öğrenir. 4. Solunum ve Dokunma Regülasyonu
Sahip:
Yumuşak, sabit temas
Ritmik okşama
Yavaş hareket
ile köpeğin kalp atışını düşürür.
Yüksek uyarım köpekleri:
Enerjiyle değil, ritimle sakinleşir. 5. Günlük Adrenalin Ölçütü
Şu sorular sorulur:
Köpek ne kadar sürede sakinleşiyor?
Uyarana verdiği tepki kaç saniye sürüyor?
Bekleme kapasitesi artıyor mu?
Amaç:
Tepki süresini uzatmak
Tepki şiddetini azaltmak. 6. Regülasyon Başarı Göstergeleri
Daha az havlama
Daha az ani sıçrama
Daha az obsesif takip
Daha uzun sakin kalma
Yüksek uyarım köpeği:
Yorularak değil,
Regüle edilerek dengelenir. Son Söz
Görev bilinci olmayan köpek:
Heyecan arar
Kontrol eder
Koruma takıntısı geliştirir
Regüle edilmiş, görevli köpek ise:
Bekler
Dinler
Sakinleşir
Korur ama saplantıya düşmez